Rozprawa w sprawie o zasiedzenie – jak przebiega i jak się do niej przygotować

– No dobrze, składamy teraz ten wniosek o zasiedzenie i co dalej? – pyta Pani Ania.

Z jednej strony jest zadowolona, że sprawa rusza z miejsca, z drugiej strony – nieco obawia się nieznanego, jakim jest rozprawa.

Postaram się więc dzisiaj to nieznane nieco oswoić. Nie taki bowiem diabeł straszny, jak go malują. Ale od początku…

Zacznę od początku, czyli od opisania, czym jest sprawa o zasiedzenie, gdyż z tego wynika przebieg rozprawy w sprawie o zasiedzenie.

Czym jest sprawa o zasiedzenie?

Zasiedzenie jest sposobem nabycia prawa własności do nieruchomości. Nabycie własności w ten sposób jest możliwe, jeżeli posiadasz nieruchomość:

• samoistnie,
• nieprzerwanie przez 20 lat w dobrej wierze, bądź przez 30 lat w złej wierze.

Co ważne, do czasu swojego posiadania (korzystania z nieruchomości) możesz doliczyć czas posiadania swojego poprzednika.

Skutek wynikający z zasiedzenia następuje z mocy prawa. Innymi słowy, jeżeli spełniasz w/w kryteria zasiedzenia, to nieruchomość zasiedziałeś. Stało się.

Jednak, aby uzyskać formalny dowód własności musisz przeprowadzić w sądzie sprawę o zasiedzenie. Oznacza to, że Twoim zadaniem jest przekonanie sądu do Twoich racji. Cel ten osiągniesz umiejętnie prowadząc postępowanie dowodowe, czyli wskazując sądowi odpowiednie dowody i wnioski z nich wynikające.

Ponieważ sąd przeprowadza dowody na rozprawie, jej przebieg ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przez sąd. Warto zatem rzetelnie się do niej przygotować.

Jak przebiega postępowanie sądowe w sprawie o zasiedzenie?

Sąd rozpoznaje sprawę o zasiedzenie tylko wówczas, gdy złożysz stosowny wniosek (wzór znajdziesz tutaj). Składasz więc taki wniosek samodzielnie lub przez pełnomocnika i …

… czekasz.

Czekasz aż sąd sprawdzi Twój wniosek pod kątem formalnym.

Sąd może zwrócić się do Ciebie o uzupełnienie wniosku, jeżeli uzna to za konieczne. Wówczas w terminie wyznaczonym przez sąd wykonujesz zobowiązanie sądu i sprawa toczy się dalej.

Dalej, czyli w dalszym ciągu oczekujesz na zawiadomienie o terminie rozprawy.

Jak przebiega rozprawa w sprawie o zasiedzenie?

Teraz przeprowadzę Cię krok po kroku przez wszystkie etapy postępowania w sprawie o zasiedzenie, które następują od chwili, w której otrzymujesz zawiadomienie o terminie rozprawy do momentu zamknięcia rozprawy.

Przed rozprawą w sprawie o zasiedzenie

Otrzymujesz zawiadomienie o terminie rozprawy i od razu wpisujesz ten termin do wszystkich swoich kalendarzy – papierowych i elektronicznych. Jeżeli bowiem przegapisz tę datę i nie pojawisz się na pierwszej rozprawie, sąd zawiesi postępowanie. Stracisz zatem sporo cennego czasu.

Przygotowując się do rozprawy przygotowujesz sobie pisemny konspekt, w którym zawierasz wszystko, co jako wnioskodawca chcesz przekazać sądowi. Dzięki temu nic ważnego Ci nie umknie, nawet, gdy emocje sali sądowej zaczną przejmować nad Tobą kontrolę.

Gdy sąd przesłuchuje Cię przy tzw. barierce (jako stronę) nie możesz zaglądać do swoich notatek. Ich wcześniejsze sporządzenie pozwala Ci szybciej odtwarzać sobie w pamięci fakty i mówić o nich w sposób bardziej usystematyzowany, a zatem bardziej zrozumiały dla sądu.

Opracowanie konspektu ułatwi Ci przedstawiony poniżej przebieg rozprawy – Twoja nawigacja.

Podczas rozprawy w sprawie o zasiedzenie

Jesteś w sądzie. Znajdujesz salę, w której odbędzie się Twoja rozprawa i czekasz na korytarzu. Czekasz ponieważ do sądu lepiej przyjść nieco wcześniej niż za późno. Sąd jest jak pociąg – może się spóźniać, ale zasadniczo nie czeka na spóźnialskich.

Formalności i konwenanse

Protokolant wywołuje Twoją sprawę.

Wchodzisz na salę rozpraw i …

… siadasz po prawej stronie sądu. Jeżeli nie jesteś częstym bywalcem sądów możesz czuć się zagubiony nie wiedząc, gdzie się podziać. Informację, że jako wnioskodawca siadasz po prawej stronie sądu możesz sobie odnotować w swoim konspekcie. Umiejętność poruszania się na sali sądowej doda Ci pewności siebie.

Po sprawdzeniu listy obecności sąd poprosi Cię o zajęcie stanowiska w sprawie. Innymi słowy chodzi o to, żebyś powiedział, że popierasz swój wniosek o zasiedzenie.

Postępowanie dowodowe na rozprawie o zasiedzenie

Po tych formalnościach sąd rozpoczyna postępowanie dowodowe. Jest to zasadnicza część rozprawy – serce całego postępowania. Może się ciągnąć przez kilka rozpraw. Wszystko zależy od tego, jakie i ile dowodów sąd ma do przeprowadzenia. Zazwyczaj będą to następujące dowody:

• zeznania świadków (w swoim konspekcie opracuj sobie pytania do każdego ze świadków),
• opinia biegłego geodety (na opinię trzeba będzie poczekać; dodatkowo sąd zobowiąże Cię do uiszczenia zaliczki na wynagrodzenie biegłego),
• przesłuchanie biegłego na rozprawie (zapoznaj się z opinią biegłego; jeżeli będziesz mieć co do jej treści wątpliwości, złóż wniosek o przesłuchanie biegłego; następnie przygotuj sobie w konspekcie pytania do biegłego),
• przesłuchanie wnioskodawcy i uczestników postępowania (sąd może przesłuchać te osoby informacyjnie zanim zacznie przesłuchiwać świadków; przesłuchanie informacyjne nie zstępuje jednak tego przesłuchania w charakterze strony, które odbywa się po przeprowadzeniu wszystkich dowodów).

Dowody z dokumentów sąd przeprowadza z reguły poza rozprawą. Wyjątkowo zdarzają się sytuacje, gdy sąd podczas przesłuchania okazuje dokument i zadaje pytania dot. jego treści. W sprawach o zasiedzenie dzieje się tak zazwyczaj, gdy chodzi o dokładne ustalenie położenia gruntu, o którym ktoś zeznaje.

Więcej o dowodach w sprawie o zasiedzenie przeczytasz tutaj.

Zakończenie rozprawy

Po zakończeniu postępowania dowodowego sąd zamyka rozprawę.

Jest to moment, w którym sąd udziela głosu stronom. Nadszedł więc czas na Twoją mowę końcową. Swoje wystąpienie możesz mieć przygotowane na kartce i się nią posiłkować.

Z mojego doświadczenia wynika, że mowa nie musi być długa. Ma natomiast zwracać uwagę sądu na wszystkie istotne dla Ciebie kwestie.

Po rozprawie w sprawie o zasiedzenie

Po zamknięciu rozprawy nie możesz już składać nowych pism, przedstawiać kolejnych argumentów, ani zgłaszać nowych wniosków dowodowych.

Teraz znowu pozostaje Ci czekanie. Czekasz aż sąd wyda postanowienie – rozstrzygnięcie kończące Twoją sprawę o zasiedzenie.

Sąd może wydać i ogłosić postanowienie tuż po rozprawie, bądź odroczyć termin ogłoszenia postanowienia. W tym drugim wypadku sąd wskaże Ci termin, w którym ogłosi rozstrzygnięcie. Nie musisz wtedy przychodzić do sądu. Informację o treści postanowienia uzyskasz telefonicznie.

Od teraz dalsze Twoje działania zależą od wyniku sprawy o zasiedzenie. Mam nadzieję, że odniosłeś sukces i mogę Ci pogratulować dobrze wykonanej roboty. W takim wypadku nie musisz nic robić, a czekać na uprawomocnienie się postanowienia. Dopiero wtedy składasz wniosek o doręczenia Ci odpisu postanowienia z klauzulą prawomocności. Chyba, że któryś z uczestników wniósł apelację, ale to już materiał na inną opowieść 🙂

Gdy sąd oddalił Twój wniosek o zasiedzenie, to jeszcze nie wszystko stracone:

• w ciągu 7 dni od dnia ogłoszenia postanowienia złóż w sądzie wniosek o jego uzasadnienie,
• w ciągu 14 dni od dnia otrzymania postanowienia z uzasadnieniem wnieś apelację.

Jak najlepiej przygotować się do rozprawy w sprawie o zasiedzenie – podsumowanie

Jeżeli mogę Ci cokolwiek doradzić w zakresie samodzielnego przygotowania się do rozprawy – także, gdy masz pełnomocnika, a czeka Cię przesłuchanie, to:

• wnikliwie zapoznaj się z treścią wniosku o zasiedzenie, gdyż to jest Twój drogowskaz,
• zastanów się, kim są świadkowie i co mogą w sprawie wiedzieć. Na tej podstawie opracuj pytania do świadków tak, aby powiedzieli wszystko, co jest dla Ciebie istotne w sprawie.

Prowadząc sprawę samodzielnie zwróć uwagę, że wzory różnych wniosków są dostępne w budynku sądu w biurze obsługi interesantów. Nie musisz więc wszystkiego opracowywać od początku.

Nie zapomnij też o zgłoszeniu zasiedzenia w urzędzie skarbowym i urzędzie gminy/miasta.

---

---